Parlament Europejski domaga się od Komisji Europejskiej nowych przepisów, które lepiej chroniłyby pracowników przed zagrożeniami psychospołecznymi i stresem związanymi z pracą.
W którym kierunku zmierzają postulaty europarlamentarzystów? Przede wszystkim chodzi o to, by zapobiegać wypaleniu zawodowemu oraz zaburzeniom psychicznym i fizycznym, które mogą wynikać z warunków pracy. Skalę problemu pokazują dane Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO): każdego roku ponad 840 tys. osób umiera z powodu problemów zdrowotnych związanych z takimi zagrożeniami.
We wtorek posłowie do PE przyjęli sprawozdanie dotyczące inicjatywy ustawodawczej. Za głosowało 413 europarlamentarzystów, 210 było przeciw, a 29 wstrzymało się od głosu. Przygotowanie nowych regulacji powinno zostać poprzedzone oceną skutków, obejmującą także ocenę obowiązujących już przepisów. Parlament chce również, aby Komisja i państwa członkowskie wyraźnie uznały, że zagrożenia psychospołeczne związane z pracą mogą prowadzić do chorób zawodowych.
Zdaniem posłów pracodawcy powinni być zobowiązani do ochrony zdrowia psychicznego i fizycznego pracowników oraz do zapewnienia bezpiecznych i godnych warunków pracy. Oznacza to przyjęcie i wdrożenie polityk, które definiują i zakazują przemocy, molestowania, mobbingu oraz zachowań dyskryminujących. Powinny one obejmować mechanizmy wczesnego wykrywania problemów oraz protokoły zapobiegania przemocy ze strony osób trzecich, oparte na ocenie ryzyka. Posłowie podkreślają także potrzebę terminowego wsparcia dla osób narażonych na takie zagrożenia.
Europarlamentarzyści zalecają, by pracodawcy regularnie oceniali zagrożenia psychospołeczne, na przykład nadmierne obciążenie pracą czy jej wysoką intensywność, a następnie przyjmowali plany działania z konkretnymi środkami zaradczymi. Takiej ocenie, przeprowadzanej we współpracy z pracownikami i ich przedstawicielami, powinny podlegać również większe reorganizacje, w tym wprowadzanie pracy zdalnej oraz zautomatyzowanych systemów podejmowania decyzji i monitorowania. Pracodawcy mieliby dbać o to, aby systemy zarządzania algorytmicznego nie powodowały nadmiernego obciążenia ani nadmiernej kontroli pracowników, a nad ich działaniem zawsze czuwał człowiek. Parlament przypomina też, że pracownikom przysługuje prawo do rozłączenia się po pracy.
Osobny postulat dotyczy osób, które były nieobecne w pracy z powodu zagrożeń psychospołecznych. Posłowie uważają, że powinny one mieć prawo do wspieranego i trwałego powrotu do pracy. Pracodawcy mieliby w tym celu opracowywać indywidualne plany powrotu, uwzględniające między innymi dostosowanie czasu i organizacji pracy oraz zakresu zadań lub obciążenia.
Sprawozdawczyni Estelle Ceulemans (S&D, Belgia) powiedziała: „Wzywamy Komisję do podjęcia działań w zakresie zdrowia psychicznego oraz zagrożeń psychospołecznych w miejscu pracy. Europa musi odejść od modelu »społeczeństwa wypalenia zawodowego« i przyczynić się do tworzenia zdrowych miejsc pracy, w których każdy może się rozwijać, zwłaszcza w obliczu rosnącego wykorzystania technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji w miejscu pracy. Jest to kwestia dobrostanu pracowników, ale także finansów publicznych, ponieważ koszty ponoszone przez społeczeństwo gwałtownie rosną.”
Komisja Europejska ma teraz trzy miesiące na odpowiedź. Może poinformować Parlament o działaniach, które zamierza podjąć, albo przedstawić powody, dla których odmawia zaproponowania inicjatywy ustawodawczej zgodnej z wnioskiem posłów.
Kurier Paryski (CP) / PE Korespondencja, fot. (PXB)
