Niewiele parków w Paryżu ma równie dramatyczną historię jak ten, który dziś kojarzy się wyłącznie z sielankowymi spacerami i piknikami na trawie. Park des Buttes-Chaumont w 19. okręgu, otwarty w 1867 roku z okazji Wystawy Powszechnej, powstał na terenie dawnego wysypiska śmieci i miejsca uboju koni – a jeszcze wcześniej, od XIII wieku aż do 1760 roku, stała tu słynna szubienica Montfaucon, na której publicznie wystawiano ciała straconych przestępców. To miejsce, które francuski poeta François Villon unieśmiertelnił w swojej „Balladzie o powieszonych”.
Sama nazwa wzgórza – Buttes-Chaumont – pochodzi od określenia „Monts Chauves”, czyli „łyse góry”: teren był tak zdewastowany wydobyciem gipsu, że przez wieki pozostawał praktycznie pozbawiony roślinności, o niemal księżycowym wyglądzie. To właśnie ten jałowy, ponury krajobraz baron Haussmann i inżynier Jean-Charles Alphand postanowili przekształcić w „zielone płuca” dla robotniczych dzielnic północno-wschodniego Paryża – spełniając życzenie Napoleona III, by klasy pracujące miały dostęp do przestrzeni zielonych na wzór tych, jakie od dawna miały bogatsze dzielnice miasta. Prace trwały trzy lata, od 1864 do 1867 roku, i wymagały takiej skali przekopów, że konieczne było wybudowanie tymczasowej kolejki do wywożenia gruzu i nawożenia ziemi.
Efekt tych prac zapiera dech do dziś. W centrum parku wykopano sztuczne jezioro, z którego wyrasta stroma, pięćdziesięciometrowa skała zwieńczona miniaturową rzymską świątynią – Temple de la Sibylle, wzorowaną na antycznej świątyni w Tivoli pod Rzymem. Na wyspę prowadzą dwa mosty, w tym charakterystyczny most wiszący, który tradycja przypisuje pracowni samego Gustave’a Eiffla – choć historycy sztuki toczą spory co do dokładnego autorstwa konstrukcji. Do samego szczytu skały prowadzi też wykuty w kamieniu schodek zwany Chemin des Aiguilles, liczący dwieście stopni.
Kiedy najlepiej przyjść? Park jest szczególnie malowniczy o zachodzie słońca, kiedy światło oświetla sztuczne klify pod niskim kątem, a w oddali, ponad dachami miasta, widać kopułę Sacré-Cœur. To też pora, gdy park jest już wyraźnie spokojniejszy niż w ciągu dnia, kiedy przyciąga rodziny z dziećmi, biegaczy i amatorów pikników.
Informacje praktyczne: najbliższe stacje metra to Buttes Chaumont, Laumière i Botzaris (linia 7bis). Wstęp bezpłatny, park otwarty codziennie, godziny otwarcia zmieniają się sezonowo – warto sprawdzić je przed wyjściem, zwłaszcza jesienią i zimą, gdy brama zamykana jest wcześniej.
Courrier.Paris / Kurier Paryski (CL), fot. Waldemar Roszczuk
